Śmietka kapuściana - Skuteczny Rolnik

Każdego roku, jesienną porą na Facebook-owych grupach o rolniczej tematyce pojawiają się one. Małe, białe i jak się okazuje nie wszystkim znane, a bardzo szkodliwe larwy. Zdjęcia z podpisem „co to?”, „czy ktoś wie czym, to zabić”, „ktoś podpowie, co podgryza mi rzepak” nie należą do rzadkości. Ci, którzy nie pierwszy raz uprawiają rzepak szybko rozpoznają wroga. Śmietka kapuściana.


Groźny przeciwnik

Śmietka kapuściana, to groźny, jeśli nie najgroźniejszy obecnie szkodnik upraw rzepaku. Długie oraz ciepłe jesienie, zmiany w obrębie zapraw nasiennych sprzyjają rozwojowi tego szkodnika. Dziś nie trudno spotkać dorosłe osobniki w żółtych naczyniach, czy dostrzec objawy żerowania larw tego owada. Na jednej roślinie może ich być nawet 10. Zmiany klimatyczne spowodowały, że owad ten ma bardzo dobre warunki do rozwoju. Dziś śmietka, praktycznie jedno pokolenie więcej niż jeszcze kilka dekad temu.

Ruszaj w pole

Lustracja pól i monitoring szkodników stanowią pierwszy oręż w walce z tym owadem. Żółte naczynia wystawione już po okresie wschodów, to doskonały sposób, by stwierdzić czy śmietka kapuściana nie odwiedza już naszego rzepaku i nie składa jaj. Naczynia ustawiamy 15-20 metrów w głąb pola. Do wody warto dodać odrobinę zwilżacza. Zmniejszone napięcie powierzchniowe cieczy stanowi jeszcze skuteczniejszą pułapkę dla owadów.

Dwa-trzy razy w tygodniu odwiedzamy plantacje i przyglądamy się zwartości pozostawionych żółtych pułapek. Jeżeli prze trzy dni z rzędu znajdziemy w rozstawionych na polu przynajmniej jednego osobnika śmietki kapuścianej, to znak, że należy wyruszyć z ochroną.

Korzeń rzepaku uszkodzony przez śmietkę kapuścianą.

Śmietka kapuściana – nieco biologii

Dorosły owad ma około 5-6 mm długości. To muchówka z czerwoną plamką czole o srebrzystobiałym zabarwieniu. Śmietka jest szara, a samice nieco bardziej żółty kolor Samce zaś charakteryzują się szczecinkami na udach. Dokładniej na trzeciej parze nóg. Samica składa białe jaja. Są one podłużne, mają około 1 mm. Larwa śmietki jest beznoga, żółtobiała. Ma około 8 mm. Poczwarka zaś jest około milimetr krótsza. Z czasem brunatnieje, ale na początku jest brązowa i żółtobrązowa.

Zimę poczwarki spędzą w ziemi. Zimowały na głębokości kilku, do kilkunastu centymetrów. Na przełomie kwietnia i maja pojawią się pierwsze dorosłe osobniki. Minie około tygodnia i samice będę składały jaja. Nim pojawią się larwy minie kilka dni. W zależności od przebiegu pogody będzie to 4 do 8 dni. Teraz larwy rozpoczynają żerowanie na roślinie przy którą na żywicielkę wybrała dla nich samica. Nim dojdzie do przepoczwarzenia, larwy będę żerowały na korzeniach około 3-4 tygodni.

Kolejne, drugie pokolenie śmietki kapuścianej pojawi się na świecie w samym środku wakacji. Na przełomie lipca i sierpnia, znów po około tygodniu od przepoczwarzenia samice składają jaja. Z tych jaj pojawi się trzecie pokolenie. Będzie ono rozmnażało się we wrześniu i październiku i będzie składało jaja w uprawach rzepaku.

Jak już wcześniej wspominałem, zmiany w przebiegu pogody sprzyjają śmietce i bez większych przeszkód pojawia się 4 pokolenie tego szkodnika.

Korzeń rzepaku uszkodzony przez śmietkę kapuścianą.

Śmietka kapuściana – nieco biologii

Gdy nie udało nam się z różnych przyczyn (czasem niezależnych od nas, a czasem nie dopilnowaliśmy) przeciwdziałać nalotom śmietki na nasz rzepak często gołym okiem dostrzegamy efekty żerowania larw. Rośliny porażone przez śmietkę są słabsze, często na liściach widzimy przebarwienia (czasem błędnie interpretowane jako niedobory), w skrajnych przypadkach zamierają. Specjaliści zalecają, by rośliny o silnych odbarwieniach i mocnym porażeniu przez śmietkę nie były wliczane do obsady, podczas jej liczenia.

Po wyrwaniu budzącej nasz niepokój rośliny na korzeniu możemy dostrzec żerująca larwę. Może być ich kilka. Początkowo podgryzają one korzenie boczne, ale szybko przechodzą do głównego systemu korzeniowego. Uszkodzenia potrafią być bardzo poważne. Są one też otwartą drogą dla patogenów – sucha zgnilizna kapustnych tylko czeka na taką okazję. Rośliny porażone przez śmietkę słabiej zimują, ogranicza się ich zdolność plonowania, gorzej radzą sobie z niekorzystnymi warunkami pogodowymi (zdecydowanie częściej wylega).

Walka ze śmietką kapuścianą

Potrzebna jest rzetelna lustracja. Ciężko bez niej. Straty w plonie powodowane przez śmietkę potrafią być znaczące. Terminowe zabiegi ochrony pozwalają ograniczyć żerowanie tego owada. Podobnie z zaprawami, chociaż nie chronią one upraw przez cały okres, to jak ograniczają presję szkodników. Ochrony wielu roślin w tym rzepaku nie ułatwiają zmiany prawne w obrębie dostępnych substancji czynnych.

Na liczebność śmietki będzie wpływała ilość upraw rzepaku w poprzednim sezonie na sąsiednich polach. Warto chyba również przypomnieć o prawidłowym zmianowaniu oraz zwalczaniu chwastów (szczególnie tych będących żywicielami dla śmietki).

Michał Słomski

Autor:

 Michał Słomski


Michał to jeden z pionierów rolniczej vlogosfery. Przecierał szlaki na YT, przeciera je i w rolnictwie. Szuka nowych możliwości nie boi się eksperymentować. Jego poczynania w rolniczym świecie możecie oglądać na: YouTube

 

Przeczytaj również

Zgodnie z prawem, koło łowieckie ma 30 dni na wypłacenie odszkodowania…

 

Znaj swoje prawa

Warto eksperymentować, warto czytać. Z takiego połączenia może zrodzić się ciekawy efekt, może zrodzić się obfitszy plon

 

O krzemie w uprawach fasoli

Media społecznościowe dają spore możliwości, ale warto być ostrożnym, nie popełniać błędów

 

Social media dla rolników